İzmir Büyükşehir Belediyesi ışık süsleme

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Ege bölgesindeki 4,5 milyon nüfusa 30 ilçe üzerinden hizmet veriyor. Bu ölçekte ışık süsleme tek cadde işi değil; meydanlar, bulvarlar, parklar ve ilçe merkezlerini kapsayan, yılbaşından milli bayramlara uzanan sezonluk bir program. Tamamı geçici kurulumdur: sezon başında monte edilir, sezon sonunda sökülür.

İş altı adımda ilerler: keşif, tasarım onayı, atölye üretimi (Sancaktepe), kurulum, sezon içi bakım ve söküm. Ürünler sezon sonunda etiketli kasalarla teslim edilir veya depomuzda saklanır; ikinci sezon kurulumu ilk yılın altında maliyetlenir.

Kapsam bilinçli olarak sezonluk süslemeyle sınırlı: kalıcı kent aydınlatması, direk ve armatür altyapısı işin dışında kalır. Mevcut elektrik altyapısına geçici bağlantıyla çalışırız; sezon bitiminde alan kuruluma başlamadan önceki haline teslim edilir.

9 Eylül kutlamaları kente yılbaşı öncesi ikinci bir büyük süsleme penceresi açar; Gündoğdu Meydanı ve Kordon aksı fener alayı güzergahıdır. Körfez rüzgarı Konak - Alsancak hattındaki askı motiflerinde 70 km/sa rüzgar hesabı gerektirir; deniz cephesindeki kalemlerde IP68 dışına çıkılmaz.

Keşif planı her zaman en yoğun yaya trafiğinden başlar. İzmir merkezinde ilk etüt listemize giren noktalar:

• Konak Meydanı
• Kıbrıs Şehitleri Caddesi
• Birinci Kordon
• Cumhuriyet Meydanı
• Gündoğdu Meydanı
• Bornova Meydanı

Bu liste zorunlu kapsam değil, keşfin başlangıç haritası. 30 ilçenin merkez caddeleri ve semt meydanları çoğu büyükşehir programında ikinci faz olarak eklenir; motif tasarımı ana akslarla aynı dilde tutulur ki kent bütünlüğü bozulmasın.

Hangi aksın önce süsleneceğine iki gözlem karar verir: akşam yaya trafiği ve açık vitrin sayısı. Yürünmeyen bir bulvara harcanan motif, görünürlüğü düşük bir kalemdir; aynı bütçe esnaf yoğun hatta iki kat karşılık verir. Bu iki not keşif raporunda aks bazında raporlanır.

İzmir özelinde somutlaştırırsak: Konak Meydanı ve Kıbrıs Şehitleri Caddesi akşam yaya trafiğinin en yoğun olduğu iki nokta, Birinci Kordon ise vitrin yoğunluğuyla üçüncü sırada yer alır. Keşif ekibimiz bu üç noktayı ilk turda ölçüp raporun başına koyar.

İzmir, Ege bölgesinde yer alıyor: kış ılık geçer (+3°C ile +12°C) ama imbat rüzgarı cadde üstü motiflerde sürekli yük bindirir. Konak Meydanı gibi kamusal noktalarda bu, konut projesinden farklı bir hesap ister - rüzgar yükü, direkler arası askı sistemlerinde en kritik hesaptır. Bu yüzden İzmir kalemlerinde sahil ilçelerinde IP68, iç kesimde IP67; askılar 70 km/sa rüzgar hesabıyla.

İzmir programında yaya güvenliği ürün seçiminden önce gelir: çocuk parkı ve oturma alanlarında 24V düşük gerilim standarttır. Konak Meydanı gibi yoğun akslarda zemin seviyesindeki bağlantılar kilitli kapaklı buatta toplanır; direkler arası askı motifleri gerilime göre statik hesapla projelendirilir. Tek motif İzmir'de 25 kg'ı geçtiğinde çift askı zorunlu tutulur.

Deniz cephesindeki kalemlerin ayrı bir maliyeti var: tuz buharlaşması. Konak Meydanı hattı dahil jelli konektör, paslanmaz veya galvaniz aksam bu hatlarda pazarlıksız kuraldır ve bakım turu yılda ikiye çıkarılır; iç kesim kalemlerinde tek tur yeterlidir.

İzmir Büyükşehir Belediyesi kalemlerinde ışıkların yanma saati de tasarımın parçasıdır: astronomik zaman rölesi karanlıkla birlikte devreyi açar. Gece 01:00 - 06:00 arası kısma veya kapama belediyenin tercihine bırakılır; bu tek ayar aylık tüketimi %25-35 aşağı çeker.

Gece test turunda ilk sıra Konak Meydanı gibi yoğun akslara ayrılır; buradaki hatlar önce kontrol edilir, kalan bölgelere sıra sonra gelir.

Kamusal ölçekte beş ürün ailesiyle çalışıyoruz; hangisinin nerede kullanılacağı alanın karakterine göre keşifte netleşir. Tamamı Sancaktepe atölyesinde üretilir, IP sınıfı ve watt değerleri şartnameye birebir yazılabilir:

Turist yoğunluğu İzmir programında 3D figürün rolünü büyütür: doğru ölçülmüş bir meydan figürü kendi kendine fotoğraflanan bir tanıtım noktasına dönüşür. Konak Meydanı gibi akslarda ölçüyü meydan genişliğinin 1/6 - 1/8'i bandında tutuyoruz; imalat bizde olduğu için tema sıfırdan tasarlanır.

Belediye süslemesinin yılbaşından ibaret olmadığını en iyi takvim gösterir. İzmir için yıl içinde 4 ayrı kurulum penceresi var:

Pencereleri tek yıllık sözleşmeye bağlamanın getirisi ölçülebilir: sezon arası depolama bedelsizdir ve aynı motiflerin ikinci kurulumu ilk kurulum işçiliğinin yaklaşık %30 altına iner.

Takvimde tek kritik darboğaz Kasım ayıdır: yılbaşı kurulum kapasitesi ekim sonunda büyük oranda dolar. Aralıkta gelen taleplere de çözüm üretiyoruz ama motif çeşidi stokla sınırlı kalır; ideal başlangıç, keşfin Eylül içinde yapılmasıdır.

Cevap kalem tutarında gizli: 2026 için büyükşehir sınırları içindeki idarelerde 22/d doğrudan temin tavanı 1.021.827 TL (KDV hariç; dayanak Kamu İhale Tebliği 2026/1). Meydan veya park ölçeğindeki tekil kalemler genellikle tavanın altında kalır; bu durumda sipariş keşiften itibaren 1-2 haftada bağlanır.

Sınırın üstündeki cadde programları açık ihaleye çıkar: ilan EKAP'ta yayımlanır, teklif dosyası ilandan itibaren yaklaşık 21 günde hazırlanır, sözleşme sonrası ihale bedelinin %6'sı kesin teminat olarak yatırılır. EKAP kayıtlı yükleniciyiz; iki usulde de aynı ekip çalışır.

Şartname aşamasında teknik destek veriyoruz: IP sınıfı tanımı, kablo ve montaj standardı, garanti maddeleri ve kabul kriterleri için mevzuata uygun taslak hazırlıyoruz. Bu destek teklif verme yeterliliğimizi etkilemez, idarenin dosyasını hızlandırır.

Örnek üzerinden anlatalım: Cumhuriyet Meydanı gibi tek bir aksın süslemesi çoğunlukla doğrudan temin sınırının altında kalır; 30 ilçeyi birden içeren yıllık program ise sınırı aşıp ihaleye taşınır.

İzmir Büyükşehir Belediyesi ile çalışırken ilk denetlenen şey ürün değil evraktır. Yüksekte çalışma sertifikaları (ÇSGB), 3. şahıs mali sorumluluk poliçesi ve gece çalışma izin yazıları dosyada hazır tutulur; isteyen idareye sözleşme öncesi paylaşılır.

Elektrik tarafında besleme noktaları Birinci Kordon çevresi dahil keşifte belediye elektrik birimiyle birlikte işaretlenir; her hat kaçak akım rölesi (RCD) arkasına alınır. Süreç EPDK kamu alanı elektrik tesisi onay adımlarıyla uyumlu yürür; ürün IP sınıfları IEC 60529 standardına göre belgelenir, şartnameye sınıf ve test raporu maddesi olarak girer.

Yapısal hesap iki standarda oturur: askılar TS 498 rüzgar yüküne (35 m/s), taşıyıcılar 50 kg/m² kar payına göre boyutlandırılır. Birinci Kordon dahil iş bitince gece test turu atılır; yük altında sönük veya titreyen ne varsa tutanağa girer, 48 saatte kapatılır ve kabul tutanağı ancak bu turdan sonra imzalanır.

Aşağıdaki aralıklar İzmir için kalem bazlı yönlendirme değeridir; kesin rakam keşifte çıkan metraj ve motif yoğunluğuna göre netleşir. Aralıklar İstanbul baz fiyatının il çarpanıyla türetilmiştir ve /rehber/fiyat-hesaplama sayfasındaki endeksle aynı mantığı kullanır.

Pratik sonuç: meydan, park ve ışıklı yazı kalemlerinin çoğu 1.021.827 TL olan doğrudan temin sınırının altında kalır ve ihalesiz ilerleyebilir. Ana cadde programları ise kapsama göre iki tarafa da düşebilir; keşif raporumuz kalemleri bu sınıra göre ayrıştırarak sunulur.

Ödeme düzeni usulü izler: doğrudan teminde teslimle birlikte tek fatura; ihaleli işte sözleşmede tanımlı hakediş (kurulumda %70, kabulde %30 yaygın pratiktir). İki modelde de söküm ve depolama pakete dahil olduğundan sezon kapanışında sürpriz kalem çıkmaz.

İzmir için tipik bir senaryo: Birinci Kordon aksı 132.500 - 1.325.000 TL aralığında, Gündoğdu Meydanı meydanı 44.000 - 442.500 TL aralığında bütçelenir. Bu iki kalem tek sözleşmede birleştiğinde yıllık bakım ve söküm de aynı tutara dahil olur.

Büyükşehir programının en az bilinen zorluğu coğrafya: 30 ilçenin merkez aksları tek sezonda süslenecekse kurulum dalgalar halinde planlanır. Birinci dalga kent merkezindeki ana akslar (kurulum ekipleri aks başına 4-6 kişi), ikinci dalga ilçe merkez caddeleri; iki dalga arasında 7-10 gün pay bırakılır.

4,5 milyon nüfuslu kentte görsel bütünlük ancak tek motif ailesiyle korunur; ilçeden ilçeye tema değişmez, ölçek değişir. Çakışma riski de gerçektir: ilçe belediyeleri kendi süslemesini ayrıca yaptırabildiği için aks listesi program başında yazılı dağıtılır, mükerrer kurulumun önüne geçilir.

Somut örnek: birinci dalgada Cumhuriyet Meydanı gibi kent merkezi akslarına ekip yerleşir, ikinci dalgada sıra Bornova Meydanı çevresine gelir. İki dalga arasındaki pay, ilk aksta çıkan arıza veya montaj revizyonu için de kullanılır.

Takvimin görünmeyen yükü koordinasyondur: gece çalışma izni (trafik şube), aks paylaşımı (ilçe belediyeleri) ve besleme onayı (elektrik idaresi) paralel yürütülür. Konak Meydanı gibi yoğun akslarda çalışma 23:00-06:00 penceresine alınır; gündüz trafiğine hiç dokunulmaz.

İhale dosyası tarafında iş bitirme belgesi, benzer iş tanımı ve teminat mektubu standart eklerdir; hepsi dosyada hazır tutulur ve İzmir Büyükşehir Belediyesi ilanı çıktığında 21 günlük teklif penceresinin ilk yarısında dosya tamamlanır. Sözleşme sonrası tek muhatap ilkesiyle çalışırız: proje yöneticisi keşiften kabule aynı kişidir.