Şartnamedeki teknik kısaltmalar ne anlama geliyor?
"IP68", "24V DC", "H07RN-F kauçuk", "30 mA RCD", "TS 498 rüzgar yükü", "3000K", "RoHS uyumlu". Teklif belgelerinde görüp anlamadığınız her kısaltma aslında bir karar noktası. Aşağıda her birinin pratik anlamı ve sizin için zorunluluk derecesi.
IP koruma sınıfı
İlk rakam toz, ikinci rakam su
IP65, IP67 ve IP68 dış mekan için en sık karşılaştığınız üç seviye. Aşağıdaki tablo "hangisi size yeter" karar verir.
| Sınıf | Açıklama | Uygun yer | Sezon dayanımı |
|---|---|---|---|
| IP44 | Toza kısmi koruma, su sıçramasına dayanıklı | İç mekan, üstü kapalı | Sezon bitiremez |
| IP55 | Toza karşı zayıf, hafif yağmur | Saçak altı, balkon | 1-2 sezon |
| IP65 | Toza tamamen kapalı, jet su dayanımı | Açık balkon, çatı altı | 3-4 sezon |
| IP67 | Su altında geçici daldırma dayanır | Açık cephe, ağaç çevresi | 4-5 sezon |
| IP68 | Sürekli su altı dayanımı | Havuz çevresi, sahil, AVM cephe | 5+ sezon |
Bizim standartımız: dış mekan için IP67 minimum, deniz ve havuz kenarı için IP68 zorunlu.
Voltaj seçenekleri
12V, 24V, 220V - hangisi nerede
12V DC
Düşük güç, çok güvenli
Kısa hat çekimleri (10 m altı), küçük figürler. Pille de çalışabilir. Çocuk dokunmasında risk yok.
Tipik kullanım: villa bahçesi peri ışığı, masa altı süs.
24V DC
Sektör standardı
Çoğu projemizin standardı. Uzun hat çekimlerinde voltaj düşmesi minimum. 220V'dan 10 kat daha düşük - kaza durumunda güvenli.
Tipik kullanım: villa, AVM, mağaza, otel - neredeyse her yerde.
220V AC
Sadece özel durumda
Çok uzun cadde (1 km+) için seyrek kullanılır. Riski yüksek - kaçak akım ve mesafe sigortası daha titiz.
Tipik kullanım: belediye ana arter, çok uzun sahil bandı.
Kablo ve izolasyon
Kauçuk kılıf, soğukta donmaz, sıcakta erimez
LED'in IP68 olması yetmiyor. Kabloyu yanlış seçen firma sezon ortasında çatlağa yakalanır. PVC plastik kablo -10°C altında sertleşir, esneme yorulması yapar, dış kılıf kırılır. İçeriye su girer, hat söner.
H07RN-F
Kauçuk dış kılıf
Bizim standartımız. -25°C ile +60°C arasında esnek. UV ek kaplaması, mekanik darbeye dayanıklı, IEC 60245 onaylı. Kornişte, ağaçta, direk arasında her yerde.
TPE
Sahil ve marina sınıfı
Tuz aerosolü, yağ, yakıt buharı olan ortamlar. Tekne, marina, deniz kenarı oteller. Termoplastik elastomer dış kaplama normal kauçuğa göre %30 daha dayanıklı.
PVC
Bizde kullanılmıyor
Ucuz firmaların dış mekanda taktığı malzeme. -10°C'de sertleşir, UV ile 1 sezonda renk solar, çatlar. Kısa devre ve sigorta atımı sebebi.
Konnektör bağlantıları silikon dolgulu, IP68 sertifikalı su geçirmez termoplastik kasalarda. Sahada lehimsiz birleştirme yasak.
Elektrik altyapı
Trafo, akım koruma rölesi (RCD), sigorta yükü
LED süslemenin görünmeyen yarısı. Yanlış kurulan trafo veya eksik RCD; kısa devre, sigorta atımı ve yangın riski. Bizim standart kurulum protokolümüz dört maddede.
01 · Trafo kasası
en az IP65
Sürücü (trafo) doğrudan yağmur almayacak şekilde saçak altı veya kapalı kutu içinde. Kasanın kendi IP koruma sınıfı en az IP65. AVM ve cadde projelerinde IP67.
02 · Akım koruma rölesi (RCD)
30 mA, IEC 61008
Kaçak akım rölesi (residual current device). 30 mA hassasiyetli model, IEC 61008 standardına göre 30 milisaniye içinde devreyi kesiyor. Çocuk, evcil hayvan veya ıslak temas durumunda çarpılma riskini elimine eder. Her dış cephe panomuzda zorunlu.
03 · Sigorta yükü hesabı
+%25 güvenlik marjı
Toplam LED gücü ÷ 220V = çekilen amper. %25 güvenlik marjı eklenir. Örnek: 1.000 W LED için (1.000 / 220) × 1.25 = 5.7A. Yuvarlanır, 6A sigorta. Her teklifte sigorta hesabı kalem halinde sözleşmede yazılır.
04 · Toprak hattı
zorunlu
Topraklama olmadan RCD doğru çalışmaz. Tesisatta toprak hattı yoksa pano değişikliği önerisi sözleşme öncesi yazılı bildirilir. Topraksız bina için dış cephe kurulumu yapmıyoruz.
Renk sıcaklığı
Kelvin - sıcaktan soğuğa
LED'in beyazlığı kelvin (K) cinsinden ölçülür. Düşük kelvin sarı ve sıcak, yüksek kelvin mavi ve soğuk. Mekanınıza uygun seçim hem atmosfer hem de fotoğraf sonucunu belirler.
- 2700KMum ışığı sıcaklığı. Klasik kafe, romantik restoran, kına gecesi.
- 3000KSıcak beyaz. En çok kullanılan değer. Villa, otel lobby, AVM cephesi.
- 4000KNötr beyaz. Otopark, yön levhası, güvenlik bölgeleri.
- 5000KGün ışığı. Sahne, etkinlik alanı, sergi mekanı. Süsleme'de NADİR.
- 6500KSoğuk beyaz. Süslemede ASLA kullanılmıyor. Mavi tona yakın, dış mekanda hoşa gitmiyor.
Sertifika
Hangi belge ne anlamına geliyor?
- CE
- Avrupa Birliği uyumluluk işareti. Ürünün AB güvenlik, sağlık ve çevre standartlarına uyduğunu gösterir. AB'ye ihracatta zorunlu, Türkiye'de de kalite göstergesi.
- RoHS
- Restriction of Hazardous Substances - kurşun, cıva, kadmiyum gibi tehlikeli maddelerin sınırlı kullanımı. Çocuk güvenliği gerektiren yerlerde aranır.
- TSE
- Türk Standartları Enstitüsü. Türk piyasası için uyumluluk belgesi. Belediye ihalelerinde sıkça istenir.
- IP68
- Toza tamamen kapalı, sürekli su altı dayanımı. Belge olarak test raporu istenebilir. Bizimkiler atölye tankında 30 dk test edilmiş.
- ISO 9001
- Kalite yönetim sistemi standardı. Firma seviyesinde belge, üretim sürecinin denetimli olduğunu gösterir.
Mekanik dayanım
Rüzgar, kar ve termal genleşme
Sezon ortasında rüzgar 80 km/saat geçince figürler bağ noktasından kopabilir. Kar yüklendiğinde kabloda gerilim oluşur. Türk Standartları Enstitüsü TS 498 ve TS EN 1991-1-3 yapı yüklerinin hesabını standartlaştırıyor. Bizim tasarım marjlarımız altta.
| Faktör | Standart referans | Bizim tasarım değeri |
|---|---|---|
| Rüzgar dayanımı | TS 498. Sahil 35 m/s, iç bölge 28 m/s | 35 m/s minimum, sahil için 40 m/s |
| Kar yükü | TS EN 1991-1-3. Bölge III 75 kg/m², bölge IV 150 kg/m² | 80 kg/m² standart, doğu Anadolu için özel hesap |
| Sıcaklık aralığı | LED esnek bant üretici verisi | -25°C ile +60°C arasında test edilmiş |
| Donma-çözülme | EN 1991 50 yıl ortalama | 30 cycle laboratuvar testi |
| Termal genleşme payı | Sert sabitleme yorulma çatlağı yapar | Bağ noktalarında %3-5 salınım marjı |
Sahil ve yüksek katlı bina projelerinde rüzgar yükü hesabı statik mühendis onayıyla sözleşme ekinde sunulur.
Tekliflerde teknik bölümü karşılaştırırken
IP sınıfı, voltaj, kablo cinsi, RCD, kelvin, sertifika, mekanik dayanım. Bu yedi başlığı her teklifte görmek isteyin. Eksik kalıyorsa firmaya doğrudan sorabilirsiniz.