Belediye yılbaşı ihalesi: 4734 sayılı kanun, EKAP süreci ve KİK itirazı dahil tam rehber

Bir ilçe belediyesinin kültür müdürü Eylül başında yaklaşıyor: 'Geçen yıl açtığımız cadde süsleme ihalesi tek teklif aldı, fiyat yaklaşık maliyetin %18 üzerinde. Bu sene rekabet için ne yapmalıyız?' Cevap iç hazırlık aşamasında: teknik şartname dengesinde. Çok dar yazılmış şartname rekabeti öldürür; çok geniş yazılmış olan kötü tekliflerin elenmesini imkansızlaştırır. Bu yazı belediye iç yöneticisi, ihale komisyonu üyesi ve denetleyici için kamu ihale sürecinin yılbaşı süsleme özelinde tam haritası.

**Belediye yılbaşı süsleme ihalesi**, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında kültür müdürlüğü veya fen işleri tarafından açılan, dış mekan ışıklandırma ve dekorasyon hizmet alımıdır. Açık ihale usulü (4734 m.19), pazarlık (m.21) veya doğrudan temin (m.22) yöntemlerinden biriyle yapılır; tutar limiti her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tebliğiyle güncellenen tutara göre belirlenir.

İhale öncesi iç hazırlık: 6 aşamalı süreç

İlan tarihinden geriye doğru çalışmak gerekiyor. Tipik yılbaşı süsleme ihalesi için 12 hafta öncesinde iç hazırlık başlar:

1. **Hafta -12**: İhtiyaç tespit raporu ve kurum içi onay (Daire başkanı + harcama yetkilisi)
2. **Hafta -10**: Yaklaşık maliyet hesaplaması (kamu yaptırımına uygun yapı)
3. **Hafta -8**: Şartname taslağı hazırlama (idari + teknik + sözleşme + mali ekler)
4. **Hafta -7**: Hukuk birimi ve mali hizmetler birim incelemesi
5. **Hafta -6**: İhale komisyonu oluşturma (5 kişi: başkan + 4 üye, uzmanlık dengesine dikkat)
6. **Hafta -5**: EKAP üzerinden ilan, 14-21 gün ilan süresi

Hazırlık sürecinde kullanılabilecek örnek şartname taslakları piyasada firmalardan istenebilir; ancak bu firma teklifi olmaktan çıkıp idarenin kendi şartnamesi olmalıdır. Şartnamede tek firmaya işaret eden teknik özellikler (örnek: 'X marka ürünü olmak şarttır') rekabeti engelleyici olarak değerlendirilebilir; KİK uyuşmazlığında iptal sebebi.

Yaklaşık maliyet: kamu denetiminin kritik noktası

İhale öncesi hazırlanan yaklaşık maliyet, hem komisyon değerlendirmesinde hem sonraki denetimde temel referans. Hesaplama yöntemi:

• **Piyasa araştırması**: 3-5 firmadan örnek fiyat alınır (ihale öncesi, bağlayıcı değil)
• **Birim fiyat analizi**: Çevre Bakanlığı birim fiyat listesinden ilgili kalemler
• **Önceki yıl sözleşme tutarları**: Aynı belediye veya benzer ölçek belediye verisi
• **Yeniden değerleme katsayısı**: Bir önceki yıl tutarı varsa cari yıl YDK ile güncellenir
• **Yaklaşık maliyet tutanağı**: Hesaplama yöntemi yazılı belgelenir, denetlemeye hazır olmalı

Şartname yapısı: 4 ana bölüm

Cadde süsleme ihalesi şartnamesi 4 ana bölümden oluşur. Her bölümün yapı taşları:

1. İdari şartname

Yüklenici nitelikleri, mali yeterlilik kriterleri, iş bitirme belgesi yapısı, yasaklılık beyanı, vekaletname, geçici teminat tutarı (yaklaşık maliyetin %3'ü), teminat türü (banka teminat mektubu / nakit / Hazine kefaleti).

2. Teknik şartname

Ürün spesifikasyonu (IP sınıfı, voltaj, kelvin değeri, ömür süresi, watt/m), motif türü ve adedi, kurulum lokasyonları (cadde, meydan, park), sökme ve depolama koşulları, garanti süresi (minimum 2 sezon önerilir), bakım yükümlülüğü, sezon ortası arıza müdahale süresi (48 saat standart).

3. Sözleşme taslağı

İşin süresi (genelde 6-7 ay: Eylül-Mart), ödeme planı (avans yok, ara hakediş 2 dilim + son ödeme), garanti, cezai şartlar (gecikme ceza miktarı günlük), feshe ilişkin maddeler, ihtilaf çözüm yeri (idarenin bağlı olduğu mahkeme veya KİK).

4. Mali ekler

Birim fiyat teklif cetveli (yüklenici dolduracağı boş tablo), yaklaşık maliyet hesabı (kapalı, ihale açılışında açıklanır), ödenek bilgisi (yıl mali yılı bütçesinde tahsisli ödenek).

EKAP elektronik ihale akışı

İhale ilanından sözleşme imzasına kadar EKAP üzerinden ilerleyen süreç:

1. **İlan**: İdare ihaleyi EKAP üzerinden ilan eder; sınırın altında ise 14 gün, üstünde 21+ gün süre
2. **Soru ve cevaplar**: Yüklenici adayları teknik veya idari soru gönderebilir; idare tüm adaylara cevap yayınlar
3. **Teklif sunumu**: Aday yüklenici teknik + mali zarfı elektronik imza ile imzalayıp EKAP'a yükler
4. **Geçici teminat**: Tutarı yaklaşık maliyetin %3'ünü geçemez; banka teminat mektubu PDF olarak yüklenir
5. **Açılış**: Komisyon huzurunda zarflar açılır, teklifler okunur, tutanak imzalanır
6. **Değerlendirme**: 3-7 iş günü; teknik şartnameye uyum + mali yeterlilik incelenir
7. **Aşırı düşük teklif soruşturması**: Varsa yüklenici savunma istenir (5 iş günü süre)
8. **Karar bildirimi**: EKAP üzerinden tüm adaylara karar gönderilir
9. **Sözleşme imzası daveti**: Kararın itirazsız geçmesi (10 gün) sonrası kazanan davet edilir
10. **Kesin teminat**: Sözleşme bedeli üzerinden %6 kesin teminat yatırılır (geçici teminat iade)
11. **Sözleşme imzası**: 5-10 iş günü içinde, iş başlama tutanağı düzenlenir

Komisyon değerlendirme protokolü ve aşırı düşük teklif

En düşük teklif otomatik kazanmaz. 4734 sayılı kanun m.38 kapsamında aşırı düşük teklif soruşturması zorunlu. Hesaplama formülü:

Geçerli tekliflerin **aritmetik ortalamasının %20 altında kalan teklifler** aşırı düşük olarak değerlendirilir (ihale tipine göre %10-30 değişebilir). İlgili yüklenici 5 iş günü içinde fiyat oluşumunu yazılı olarak açıklamak zorunda. Açıklama yeterli görülmezse teklif elenebilir.

• **Teknik şartnameye uyum**: Zorunlu eşik. Eksik veya uyumsuz teklif eleme sebebidir
• **Mali yeterlilik**: Son 3 yıl bilanço, ciro yaklaşık maliyetin %25'i üzeri
• **İş bitirme**: Son 5 yıl içinde benzer iş referansı (idare istisnaen 3 yıl talep edebilir)
• **Teklif fiyatı**: Aşırı düşük süzgecini geçen en düşük teklif kazanır
• **Komisyon takdir hakkı**: Sadece teknik şartname dışı estetik değerlendirme yapılamaz (rekabeti engeller)

Sözleşme sonrası: teminat ve kabul süreçleri

Sözleşme imzası sonrası iki ana aşama: kurulum öncesi (kesin teminat, sigorta poliçesi, iş başlama) ve sezon sonu (geçici kabul, kesin kabul, garanti dönemi).

• **Geçici kabul**: Sezon başı kurulum tamamlanınca; komisyon yerinde kontrol + fotoğraf raporu + tutanak
• **Hakediş ödemeleri**: Genelde 3 dilim, geçici kabul %40, sezon ortası kontrol %30, sezon sonu %30
• **Sezon ortası kontrol**: Aralık ortası, çalışma testi ve hasar tespiti
• **Sökme**: Ocak 5-25 arası standart pencere; sözleşmede yazılı tarih
• **Kesin kabul**: Sökme tamamlanınca; komisyon yerinde inceleme + tutanak. Garanti süresi bu tarihte başlar (2 yıl önerilir)
• **Kesin teminat iadesi**: Garanti süresi bittiğinde iade edilir; kabul sırasında eksik tespit edilirse kesinti yapılabilir

KİK uyuşmazlık çözüm süreci

İhalede karar verildikten sonra eleme veya kazanım kararına itiraz isteyen aday Kamu İhale Kurumu'na (KİK) başvurabilir. Süreç:

1. **İtiraz süresi**: Karar bildirim tarihinden itibaren 10 gün
2. **İlk merci**: Önce idareye yazılı itiraz; idare 10 gün içinde cevap verir
3. **KİK başvurusu**: İdarenin cevabından memnun olmayan aday KİK'e başvurur
4. **KİK kararı**: Genelde 30-45 gün içinde sonuç; iptal, kısmen iptal veya ret
5. **Yargı süreci**: KİK kararı sonrası 30 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir
6. **Mali sonuç**: Haklı bulunan itirazcının ihale teminatı iade edilir; idare lehine sonuçlanan kararlarda itirazcı tarafından ödenen başvuru bedeli iade edilmez

Belediye tipine göre tahmini bütçe aralıkları

Saha pratiğinden, belediye ölçeğine göre yılbaşı süsleme bütçe aralıkları (Mayıs 2026, KDV hariç):

• **Belde / küçük ilçe belediyesi** (nüfus 5-25 bin): Ana cadde + 1 meydan, 350 bin - 1.2 milyon TL
• **Orta ilçe belediyesi** (nüfus 25-100 bin): 2-3 cadde + meydan + ilçe park, 1.2 - 4.5 milyon TL
• **Büyük ilçe belediyesi** (nüfus 100-400 bin): 4-6 cadde + 2-3 meydan + park + tarihi yapı cephe, 4.5 - 12 milyon TL
• **Büyükşehir merkez ilçesi** (Beşiktaş, Konak gibi): Marka caddesi + 5-8 cadde + meydan + tarihi yapı, 12 - 28 milyon TL
• **Büyükşehir belediyesi (ana)**: Şehir genelinde 15-30+ lokasyon, 25 - 80 milyon TL

Sık sorulan sorular

Tek teklif gelirse ihale geçerli mi?

4734 sayılı kanun açısından geçerli; ancak rekabet ilkesinin sağlanmamış olması idarenin değerlendirmesini güçleştirir. Yaklaşık maliyetin çok üzerinde tek teklif geldiğinde ihale yeniden ilan edilebilir. Tek teklifin kabulü için komisyon kararı gerekli.

Yıllık paket yerine 2-3 yıllık çerçeve sözleşme yapılabilir mi?

Evet, 4735 sayılı kanun kapsamında çerçeve anlaşma yapılabilir. 3 yıllık paket için ödenek garantisi yıl bütçesi onayına bağlı; her yıl ek protokol ile mini sözleşme yapılır. Yüklenici için ortalama %10-15 indirim avantajı, idare için süreklilik avantajı.

Belediye iç birimine emanet usulü olmaz mı?

Bazı belediyeler iç birim (fen işleri ekibi) ile kurulum yapıyor; ancak özel LED motif üretimi, vinçli ekipman ve sezon ortası 48 saat müdahale gibi gereksinimler iç birim kapasitesini aşıyor. İç birim + dış yüklenici karma model en yaygın yaklaşım.

Aynı yüklenici 3 yıl üst üste kazandı, sıkıntı olur mu?

Aynı yüklenicinin tekrarlanan kazanımı tek başına problem değil; rekabet sağlandığı sürece geçerli. Ancak Sayıştay denetimi rekabet düzeyini sorgulayabilir. İhale duyurusunun yeterli yayılım yapılması, davet süresinin makul tutulması ve şartnamede tek firmaya işaret etmeyen ifadeler kullanılması rekabeti destekler.

Yüklenici sezon ortasında sözleşme dışı çıkarsa ne olur?

Kesin teminat irad olarak Hazineye geçer (sözleşme bedelinin %6'sı). Sözleşmede gecikme ceza miktarı varsa o da uygulanır. İdare yeni ihale açabilir veya doğrudan temin yapabilir; ek maliyet asıl yüklenicinden tahsil edilebilir. Bu nedenle kesin teminat tutarı önemli.

Belediye süsleme ihalesinde yerli üretim koşulu konulabilir mi?

Doğrudan 'yerli üretim olmak şarttır' koşulu rekabeti engelleyici sayılır. Ancak teknik şartnamede TSE belgesi, Türkçe kullanma kılavuzu, yerli garanti merkezi şartı gibi pratik koşullar konulabilir; bu da yerli üreticilere doğal avantaj sağlar.

Belediye yılbaşı süsleme projeleri için 47+ AVM, 220+ otel ve onlarca belediye kurulum tecrübesiyle teknik şartname taslakları, iş bitirme belgeleri ve sertifika dosyaları paylaşılıyor. Detay için belediye projeleri sayfamıza ve belgeler arşivine bakabilirsiniz.